Choć rodziny, Kościoły i społeczności starają się chronić dzieci i młodzież, to jednak młodzi ludzie dzisiaj żyją w świecie pełnym niebezpieczeństw.
W internecie dzieci i młodzież mają niemal nieograniczony dostęp do wszelkiego rodzaju pornografii, a większość młodych ludzi przyznaje, że stosunkowo łatwo mogą wejść w posiadanie alkoholu, marihuany, kokainy i amfetaminy — nawet w środowisku uważanym przez większość ludzi za bezpieczne i zdrowe. Dlatego ważne jest, byśmy określili te czynniki, które pozwalają młodzieży odnieść sukces pomimo niebezpieczeństw, jakie zagrażają jej w otaczającym ją świecie. Gdy je poznamy, będziemy mogli pomóc młodym ludziom zastosować je jako ich strategię przetrwania. Kwestia odporności jest dzisiaj bardzo ważna. Skoro nie potrafimy stworzyć idealnych rodzin ani idealnego społeczeństwa, usunąć narkotyków z ulicy i przemocy z telewizji, kina i gier komputerowych, wyeliminować szkodliwych materiałów z internetu — to jak możemy pomóc naszym dzieciom zachować zdrowie i odnieść sukces w życiu, pomimo tego że dorastają w takim środowisku? Co możemy zrobić jako jednostki, Kościół i społeczeństwo, aby pomóc młodzieży nabrać odporności?
Pierwsze, o czym powinniśmy pamiętać, to że odporność jest rezultatem wsparcia w więziach! Ponadto odporna młodzież najczęściej korzysta ze swoich religijnych wierzeń, aby zachować pozytywną wizję życia, które ma sens.
Rola więzi
Wartościowe, szczere i trwałe pozytywne więzi są kluczem do rozwoju odporności młodych ludzi. Wsparcie ze strony starszych osób, w tym rodziców, nauczycieli, duchownego i innych odpowiedzialnych dorosłych, odgrywa istotną rolę w rozwijaniu odporności. Więzi z osobami zapewniającymi opiekę, ciepło i bezwarunkową miłość dają młodym ludziom poczucie, że mogą pokonać życiowe trudności. Takie więzi wyrabiają u młodzieży wysoką samoocenę i pozwalają młodym skutecznie radzić sobie z problemami. Pewne badania wykazały, że „odporni młodzi ludzie znali co najmniej jedną osobę, która akceptowała ich bezwarunkowo”.
Odporność a rodzinne obiady
Jednym z prostych i skutecznych sposobów budowania odporności u dzieci i młodzieży jest uczestniczenie w rodzinnych posiłkach. Szereg najnowszych badań dowodzi, że rodzinne posiłki znacząco przyczyniają się do zmniejszenia częstotliwości ryzykownych i uzależniających zachowań u Jak zachować pokój w rodzinie i młodych dorosłych. Badacze stwierdzili, że wspólne spożywanie posiłków chroni przed angażowaniem się w takie ryzykowne zachowania jak spożywanie alkoholu, palenie tytoniu, przedwczesna aktywność seksualna, nieprawidłowe odżywianie i przestępczość.
Uczestniczenie w rodzinnych posiłkach zmniejsza też prawdopodobieństwo, iż młodzi ludzie staną się ofiarami przemocy. Młodzi ludzie, którzy regularnie jadają w rodzinnym gronie są także lepiej przygotowani do tworzenia społecznej i mentalnej stabilności. Dzieci i nastolatki, które uczestniczą w rodzinnych posiłkach i spędzają czas z rodzicami, mają wyższą samoocenę, rzadziej doświadczają depresji oraz znacznie rzadziej mają myśli samobójcze i podejmują próby samobójcze.
Ponadto rodzinne posiłki wyrabiają zdrowsze nawyki związane z odżywianiem. Co ważniejsze, są doskonałą okazją do umacniania duchowych wartości i wiary w Boga. Badania nad odpornością dowiodły, że wiara w Boga odgrywa istotną rolę w odnoszeniu życiowych sukcesów i wyrabianiu zdolności radzenia sobie w trudnych życiowych okolicznościach.
Wspólne posiłki w gronie rodziny wywierają bardzo pozytywny wpływ na rodzinne więzi, a te są jednym z najważniejszych czynników wyrabiających odporność. Tak więc rodzinne posiłki tworzą korzystne środowisko, w którym rodzina może się ze sobą komunikować, budować trwałe więzi między rodzicami i dziećmi, omawiać problemy i ich rozwiązania oraz kultywować poczucie stabilności. Rodzice mogą wykorzystać czas wspólnych posiłków, aby dowiedzieć się więcej o przyjaciołach i znajomych, z którymi dzieci spotykają się poza domem. Pora posiłku oferuje także możliwość wspólnego planowania przyszłych wydarzeń i zajęć, które dodatkowo pogłębiają rodzinną więź.
Napięte plany zajęć, praca po godzinach i używanie elektronicznych gadżetów zaburzają poczucie więzi, jakie powinno towarzyszyć wspólnym posiłkom. Ważne jest, aby podczas posiłku wyłączyć telewizję i odłożyć telefony komórkowe. Nic nie powinno zakłócać więzi budowanej podczas wspólnego posiłku. Pocieszające jest to, że młodzi ludzie lubią taką wspólnotę.
Dr. Peter Landless
